Waarom 3 Mei: Dag van Empathie

Nederland kent bijna 200 nationaliteiten en vele culturen, in de praktijk leven die allen best goed samen. Soms botsen verschillende culturen, opvattingen en achtergronden echter. Mensen maken gebruik van hun vrijheid van meningsuiting, maar respecteren niet altijd die van anderen. De toon waarop gesprekken of discussies gevoerd worden verhardt en gaat, zeker ook op social media, niet zelden gepaard met respectloze uitingen of krachttermen.

Met de Dag van Empathie willen wij zorgen voor meer empathie in Nederland. Voor meer respect tussen en begrip voor de verschillende groepen in de Nederlandse samenleving. Je kunt je verplaatsen in de ander door elkaar beter te leren kennen. Door elkaars verhalen te horen, kun je meer empathie opbrengen. Dit willen wij bewerkstelligen met verschillende (soorten) ontmoetingen in aanloop naar, en op 3 mei. We leggen zo een positieve basis voor een gezamenlijke toekomst voor iedereen in deze samenleving.

We hebben er bewust voor gekozen om 3 mei de Dag van Empathie te maken – de dag voor de Nationale Herdenking en Bevrijdingsdag. Enerzijds om respect en empathie voor de herdenking te vergroten, anderzijds als pleidooi om de tijdens de herdenking getoonde empathie niet alleen op 4 mei te voelen – maar op alle dagen van het jaar, voor elke medemens.

Hoe ziet de Dag van Empathie er uit?

De Dag
van Empathie

Tijdens het hoofdevenement in Pakhuis de Zwijger delen Nederlanders in een gevarieerd programma met speeches, muziek en poëzie hun verhaal met het publiek. Sprekers en artiesten geven elk op hun eigen manier en met persoonlijke verhalen inzicht in hun drijfveren, achtergrond en cultuur en de manier waarop die hun kijk op de huidige samenleving bepalen. In de laatste deel van het programma gaan de sprekers met het aanwezige publiek in gesprek over empathie.

De Week
van Empathie

In samenwerking met actieve bewoners en organisaties wordt in de week voorafgaand aan 3 mei op allerlei manieren aandacht besteed aan de Dag van Empathie. In 2019 gebeurt dat in de verschillende stadsdelen van Amsterdam. Er zijn uiteenlopende activiteiten, gericht op ontmoetingen tussen groepen, buurtbewoners en stadsgenoten die elkaar in het dagelijks leven vaak mislopen. Denk bijvoorbeeld aan een dialoogavond, live interviews, een pubquiz, een filmscreening of een sport- en spelactiviteit.

De Maand
van Empathie

Tijdens de Maand van Empathie gaat de aandacht uit naar jeugd en jongeren: als zij al op jonge leeftijd leren dat de ervaringen van hun leeftijdsgenoten heel anders zijn, en dat er manieren zijn om empathisch te handelen, levert dat invoelende en begripvolle volwassenen op. Daarvoor is voor de bovenbouw van het PO en de onderbouw van het VO de themales Empathie ontwikkeld.

Zie voor meer informatie de pagina Themales ‘Empathie’.

De Kracht van Empathie

Naast botsingen die er zijn in de samenleving, zijn er ook veel mooie en hoopvolle ontwikkelingen.  Mensen komen voor elkaar op, ook als ze elkaar niet kennen. Mensen helpen elkaar en verplaatsen zich in elkaar. Zo vormde zich op initiatief van christelijke organisaties een menselijke keten rond de Essalam-moskee in Rotterdam, toen die na aanslagen op een moskee in Quebec 24 uur per dag beschermd moest worden. Hesen ruim 300 horecagelegenheden verspreid door heel Amsterdam in juni 2018 de regenboogvlag, om solidariteit te tonen met de mishandelde dragqueen Monique de la Fressange. En doneerden bijna 2.000 mensen in totaal meer dan €38.000,- voor het afscheid van Orlando Boldewijn, die in februari 2018 na een week van vermissing dood werd gevonden in Den Haag. Het Noord-Brabantse dorp Stevensbeek startte ‘Samen Stevensbeek’, om de 800 vluchtelingen die naar hun 700 inwoners tellende dorpje kwamen welkom te heten en deel van het dorpsleven te maken. De basis die deze mooie initiatieven delen? Inlevingsvermogen en empathie – juist ook voor mensen wier ervaring je niet deelt.

Onze partners

Een korte geschiedenis

Stichting Nederland Wordt Beter (NLWB) organiseerde in 2012 de eerste Dag van Empathie, in samenwerking met de Mozes en Aäronkerk. Doel was om mensen samen te brengen, te leren over elkaars verleden én heden om zo meer wederzijds respect en begrip op te wekken. Concrete aanleiding was destijds de constatering van groot wederzijds onbegrip, enerzijds wanneer witte Nederlanders de gevolgen van het koloniale verleden bagatelliseren en negeren, anderzijds wanneer niet witte Nederlanders (mede hierdoor) moeite hebben om aandacht of respect voor de Nationale Herdenking op 4 mei op te brengen. De reacties waren soms heftig en dreven ons steeds verder uit elkaar.

NLWB stelde de zich de vraag wat deze toenemende afstand tussen mensen zou kunnen slechten. Als antwoord op die vraag hebben we 3 mei tot Dag van Empathie uitgeroepen: vanuit de overtuiging dat een oplossing ligt in het elkaar beter leren kennen, het horen van elkaars verhalen, en jezelf herkennen in verhalen van de ander, met wie je niks gemeen dacht te hebben. De ander, die wellicht een andere culturele achtergrond of etniciteit heeft, een andere religie, een andere genderidentiteit of seksuele voorkeur, maar ook simpelweg een andere baan, leeftijd of woonplaats. Wanneer je je kunt verplaatsen in de ander, ontstaat empathie, inlevingsvermogen, voor de levens, de moeilijkheden, de vreugde en het verdriet van anderen. Doel van de Dag van Empathie is dan ook: elkaar beter leren kennen om je in elkaar te verplaatsen.

De focus van de Dag van Empathie is in de loop der jaren meegegroeid met de samenleving. Naast de terugkerende thema’s die de basis vormden voor het beginnen van de Dag van Empathie – de Tweede Wereldoorlog en het Nederlandse koloniale verleden -, worden er tijdens de Dag van Empathie ook verhalen gedeeld die andere maatschappelijke thema’s belichten. Door elkaar inzicht in onze levens te geven en te laten zien hoeveel we als mensen eigenlijk op elkaar lijken, hopen we verder te bouwen aan een positieve basis voor een gezamenlijke toekomst.

Tijdens eerdere edities waren er onder meer optredens van Jörgen Raymann, Ido Abrams, Gerson Main, Diana Matroos, Mounir Samuel, Robert Vuijsje, Jetty Mathurin, Jennie Lena, Akwasi, Andrée van Es, Cigdem Yuksel, Meester Bart, MC Fit, Ernestine Comvalius, Jerry Afriyie, Sabrina Starke, Janne Schra en Tofik Dibi. Omdat wij een podium willen bieden aan zoveel mogelijk ervaringen en verhalen, leveren alle sprekers en artiesten slechts één keer een bijdrage.